Başbakan Mehmet Ali Talat’ın, AB Komisyonu Genişlemeden Sorumlu Üyesi Günther Verheugen’e gönderdiği mektubun metni şöyle:

24 Mayıs 2004

Ekselansları,

24 Nisan referandumu sonucunda daha da karmaşık hale gelen Kıbrıs konusunda, adil bir çözüme ulaşmak için, devam etmekte olan değerli çabalarınızdan dolayı, şükran duygularımızı ifade etmek isterim. Tarafsız tutumunuzdan dolayı, halkım adına, saygı ve takdir duygularımı iletmek isterim.

Ekselansları, hatırlatmama gerek yoktur ki, 6 ay önce, Kıbrıslı Türk halkından seçimlerde oylarını talep ederken; tüm gücümle, her seviyede, mevcut olan kaynakları kullanarak halkımı dünyayla bütünleştirerek hayat seviyelerinde iyileştirme yapmayı, ekonomik ve sosyal refahı getirmek için mücadele etmeyi taahhüt ettim.

Ayrıca, ilerleme yönündeki tüm taleplerimizin; Annan Planı temelinde olacağına ve ne planın genel felsefesine, ne de benim seçilmemden önce yürütülen görüşmelerde mutabakata varılan konuların sabit ve temel hükümlerine halel getirilmeyeceğini taahhüt ettim.

Seçimlerden sonra, çözüm yanlısı bir hükümet kurmayı başardım ve referandumdan olumlu sonuç almak için muazzam çaba harcadım.

Ancak, Kıbrıs Rum Liderliği’nin olumsuz ve maksimalist tutumu ve kamuoyunu yanıltmak için yoğun bir şekilde sürdürülen kampanya esnasında gerçeğin çarptırılması, bizim iyi niyetimize rağmen uzun yıllardır bekleyen Kıbrıs sorununun kapsamlı çözümüne müsade etmedi. Bu, sadece yapıcı ve etkili tutum gösteren Kıbrıslı Türklerin değil, aynı zamanda uzun zamandır çaba, özveri ve mali katkı sağlamış olan uluslararası toplumun da büyük bir hayal kırıklığına sebep oldu.

Bu şartlar altında, toplumumun Avrupa Birliği içindeki bir geleceğe dair arzularını karşılamak ve adanın yeniden birleşmesine yönelik inançlarını canlı tutmak için toplumuma karşı görev ve sorumluluğun ağırlığını taşımaktayım.

Amaçlarımızı ve siyasetimizi mevcut uluslararası gelişmelere, özellikle 26 Nisan tarihli Genel İşler Konseyi sonuçlarına, uygulama gereği ve zorunluluğunun bilinciyle, her iki toplumun çıkarlarına hizmet etmesi beklenen olası gelişmelere ilişkin asli endişemizin altını çizmek istiyorum.

Birçok fırsatta, Kıbrıslı Türklere yönelik yeni açılımlar konusundaki talep ve beklentilerimizi ifade ettik ve özellikle AB’ne ve AB’nin iki toplum arasındaki sürdürülebilir işbirliği ruhunu elde etmede üstlendiği pozitif role herzaman büyük önem verdik. Ancak, Komisyon tarafından atılan ilk somut adım olarak kabul edilebilecek olan “Yeşil Hat Tüzüğü”, işbirliğini teşvik yerine Kıbrıslı Türklerin, Kıbrıslı Rumlara bağımlılığını artırmaktadır.

Başka bir ifadeyle, “ümit satın alıyoruz” ve bunun karşılığında aldığımız tek şey ise Kıbrıs Rum tarafının, ilan edilmiş önlemleri uygulaması için “iyi niyet” ümididir.

Ekselansları, benim tutumum, Kıbrıslı Türklerin haysiyetlerine saygınlık ve haklarının verilmesinin, Kıbrıs’ta barış ve normalleşmenin temel önşartları olduğuna dair samimi kanaatimden kaynaklanır. Bununla beraber, Kıbrıs Rum tarafının Kıbrıslı Türkleri temsil etmediğinin ilan edilmesi için ilk adımın atılması ve Kıbrıslı Türklerin, Kıbrıs Rum tarafının herhangi bir müdahalesiyle karşılaşmadan AB ile ilişkilerini yürütmesine olanak verilmesi zamanıdır.

Ekselansları, Kuzey’deki idari organlar ve Avrupa Komisyonu arasında doğrudan temasların olmaması halinde, ne esas problem alanları tam anlamı ile incelenecek, ne de ilgili tedbirlerin planlanarak, geliştirilmesi ve zamanında, uygun bir şekilde tamamlanmasının mümkün olmayacağını vurgulamak isterim.

Avrupa Birliği’nin Kıbrıslı Türkleri AB ile bütünleşmeye hazırlamak için onların izolasyonlarını ortadan kaldırmak için belirttiği istek, halkımın birleşik bir Kıbrıs için var olan umutlarının cevapsız kalmayacağı yönünde önemli bir işarettir. Ancak, umutlar sağlam adımlar üzerine kurulduğu zaman gerçek olacaktır.

Kıbrıs Türkü halkı, Avrupa Birliği Komisyonu’nun alacağı tedbirlerin, Kıbrıs Türklerinin tarihinde yeni bir dönemin açılması anlamını taşıdığını umut etmektedir.

Ekselansları, bizler, doğrudan ticaretin başlaması ve 259 milyon Euro’nun doğrudan halkımızın kullanımına verilmesi için tedbirlerin acilen alınacağına tüm kalbimizle inanmaktayız.