ve Başbakan Yardımcısı (Eşbaşkan)
2. Mehmet BAYRAM Maliye Bakanı
3. Tahsin Ertuğruloğlu Dışişleri ve Savunma Bakanı
4. Salih COŞAR Ekonomi Bakanı
5. Mehmet – ALBAYRAK İçişleri Köyişleri ve İskan
Bakanı
Ortaklık Konseyi Toplantısında Kıbrıs konusuna ilişkin
son gelişmeler değerlendirilmiş, önümüzdeki dönemde izlenecek ortak tutum
konusunda görüş alış verişinde bulunulmuş, taraflar arasında tesis
edilmekte olan Ortak Ekonomik Alan çerçevesinde iki ülke arasındaki ekonomik
ve ticari ilişkilerin derinleştirilmesi, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne
yönelik yatırımların teşviki ve çeşitlendirilmesi yönünde varılmış
olan mutabakat bir kez daha teyit edilmiştir.
Bu çerçevede Ortaklık Konseyi' nde yapılan
değerlendirmeler sonucunda aşağıdaki kararlar alınmıştır:
1. Türk tarafı Kıbrıs'ta kapsamlı bir uzlaşı ve
Kıbrıs Türk halkının vazgeçilmez haklarının korunacağı adil, kalıcı
ve yaşayabilir bir siyasal çözüm istemektedir. Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Rauf R. Denktaş' ın önderliğinde
Kıbrıss Türk tarafının son dönemde atmış olduğu adımlar ve Ada' da
ilişkilerin normalizasyonu yönünde yaptığı öneri ve açılımlar bu
niyetin açık tezahürünü teşkil etmektedir. Kıbrıs Türk tarafının
attığı bu adımların ve gündeme getirdiği önerilerin ilgili tüm
taraflarca dikkatle değerlendirilmesi gerekmektedir.
2. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Bölgede bir barış,
huzur ve istikrar unsurudur. Tüm kurumları, bağımsız yargısı, yerleşik
demokrasisi ve çağdaş eğitim sistemiyle büyüyen ve gelişen bir devlet
yapısına sahiptir. Kıbrıs'ta adil ve kalıcı bir çözüm Ada' da mevcut
gerçeklerin ve iki tarafın eşit statüsünün ilgili tüm taraflarca
kabulüyle mümkündür. Uzlaşı, iki tarafın eşit egemenliğine, iki
kesimliliğe, Türkiye'nin fiili ve etkin garantisinin devamına Kıbrıs’ta Türk-Yunan
dengesinin korunmasına dayanmalıdır.
3. Rum Yönetimi' nin engelleme çabalarına rağmen Kıbrıs
Türk tarafının inisiyatifiyle, bugün Ada'da yeni ve olumlu bir atmosfer
yaratılmıştır. Kıbrıs'ta Türk tarafının attığı adımlarla oluşan
olumlu atmosferden istifade edilmesi ve önerdiği güven artıncı önlemlerin
uygulanmasıyla kapsamlı bir uzlaşı ve çözüm süreci için de gerekli
zemin hazırlanmış olacaktır. Bu bakımdan Türk tarafı önümüzdeki
dönemde de Kıbrıs' ta taraflar arasında ilişkilerin normalizasyonuna ve
Ada' da güven ortamı yaratılmasına yönelik açılımlarını sürdürme
kararlılığındadır. Aynca Kıbrıs sorununa Ada' daki gerçekler temelinde
ve müzakereler yoluyla adil ve kalıcı çözüm bulunmasını arzu etmektedir.
Ancak sadece bir tarafın attığı adımlarla uzlaşı yönünde ilerleme sağlanması
mümkün değildir. Barış ve çözüm için her iki tarafın da aynı
kararlılığı göstermesi ve çaba sarf etmesi gerekmektedir.
4. Kıbrıs Türk halkı 40 yıldır, dünyada örneği görülmemiş
şekilde, ulaşım, iletişim, ticaret, ekonomi, bilim, kültür ve spor alanlarında
haksız ambargo ve kısıtlamalarla karşı karşıya bulunmaktadır. Türkiye
ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kıbrıs Ada'sına yönelik her türlü
ambargonun bir an once kaldırılması gerektiğine inanmaktadır. Her halükarda,
mevcut tüm ambargo ve engellemeler devam edecek olsa dahi, her iki ülke Kuzey
Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin daha da gelişmesi ve Kıbrıs Türk halkının
hak ettiği refah düzeyine kavuşması için her türlü tedbiri alma kararlılığındadır.
Bu kapsamda taraflar, iki ülke Cumhurbaşkanları arasında 28 Aralık 1995 ve
20 Ocak 1997 tarihlerinde yapılan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel
Kurulu farafından 21 Ocak -1997 tarihinde alınan kararla benimsenen Ortak
Deklerasyonlarda, 20 Temmuz 1997 tarihli Ortak Açıklamada ve diğer ortak
irade "beyanlarında, 6 Ağustos 1997 tarihli Ortaklık Konseyi Anlaşması
ile iki ülke arasında imzalanan diğer Anlaşmalarda öngörüldüğü üzere,
iki ülke arasında siyasi, ekonomik ve mali bütünleşme, güvenlik, savunma
ve dış politika alanlarında ortaklık esasına dayalı kısmi bütünleşme
sağlanması hedefi doğrultusunda, mevcut ikilii şbirliğinin daha da
yaygınlaştırılarak derinleştirilmesi ve Ortak Ekonomik Alan tesisine dönük
müşterek çalışmaların sonuçlandırılması hususunda görüş birliği içinde
bulunduklarını teyit etmişlerdir.
Taraflar, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin hukuk dışı ve
tek taraflı AB üyeliğine kabulü konusunda meydana gelen gelişmeleri de göz
önünde tutarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ekonomik dengelerin daha
sağlam temellere oturtulması, yatırım ikliminin geliştirilmesi, rekabet gücünün
artırılması ve halkın refah düzeyinin yükseltilmesi amacıyla sürdürülebilir
ekonomik kalkınmanın sağlanması için gerekli bütün tedbirlerin alınması
konusunda mutabık kalmışlardır. Bu kapsamda;
(i) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde kamu yönetiminin
ve mali sektörün sağlıklı bir yapıya kavuşturulması için yapılan
çalışmalar memnuniyetle kaydedilmiştir. İstikrarın belli ölçüde sağlandığı
KKTC' nde, önümüzdeki dönemde reel ekonominin gelişmesine ve sosyal
dengelerin güçlendirilmesine öncelik ve ağırlık veren stratejiler ve
politikalar uygulanacaktır. Bu amaçlarla ihtiyaç duyulan ve yapısal
sorunların aşılmasını sağlayacak diğer yasal ve idari düzenlemelere
ilişkin iki ülke arasındaki mevcut işbirliği geliştirilerek sürdürülecektir.
Bu bağlamda, Türkiye Cumhuriyeti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne
dönük mali, ekonomik ve teknik desteğini sürdürecektir.
(ii) Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti arasında Ortak Ekonomik Alan tesisi çalışmaları
çerçevesinde, iki ülke arasındaki mevcut ekonomik ve ticari işbirliği
anlaşmalarının uygulanmasının devamı ve bu alanda ihtiyaç duyulan yeni
düzenlemelerin yapılması hususunda mutabık kalınmıştır. Bu çerçevede
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ekonomisinin uluslararası ekonomik sistemle
entegrasyonun sağlanması amacıyla, TC ile KKTC mevzuatının AB normları
esas alınarak uyumlaştırılması hedefiyle Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs
Türk Cumhuriyeti arasında imzalanan Gümrük Birliği Çerçeve Anlaşmasının
teknik protokollerinin süratle sonuçlandınlmasına karar verilmiştir.
(iii) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne yönelik yatırımların
özendirilmesi amacıyla imzalanan "Yatırımlarda Devlet Yardımları
Anlaşması" kapsamında yürürlüğe konulan "Özel Teşvik
Sistemi" çerçevesinde yapılacak yatırımların kredilendirilmesine
başlanması ve bazı projelerin temel atma safhasına gelmesi olumlu bir
gelişme olarak kaydedilmiştir.
(iv)Tarımsal ve sınai üretimin, özellikle ihracata
dönük üretimin, artırılması ve dış ticaretin önündeki engellerin
kaldınlması, ulaşım vasıtalarının, limanlardaki teçhizat ve
hizmetlerin iyileştirilmesi, serbest bölgelerin geliştirilmesi için
gerekli mali ve teknik destek verilmesi kararlaştırılmıştır.
5. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti'nce uygulamaya
konulan yapısal değişim programlarının ve Nisan 2003 tarihli "Acil
Ekonomik Önlemler"in uygulanmasına devam edilecektir. Türkiye
Cumhuriyeti, bunu teminen mali ve teknik destek sağlamayı sürdürecektir. Bu
çerçevede;
(i)Yabancı yatınmcıların ülkeye gelmesini özendirici
düzenlemelerin yapılması,
(ii) Türkiyeli yatırımcıların, KKTC' li
yatırımcılarla, KKTC'de ortak yatırımlar yapmasının ve ortaklıklar
kurmasının özendirilmesi,
(iii) Turizm, yükseköğrenim ve ihracat potansiyeli yüksek
sanayi yatırımlarının öncelikli sektörler olarak teşvik edilmeye devam
edilmesi, (iv) Mali sektörün yeniden yapı1andırılmasına yönelik alınan
tedbirlerin geliştirilerek kararlılıkla uygulanması,
(v) Kamunun ekonomi içindeki payının ve etkisinin
azaltılarak, kamu kesimindeki verimliliği artıracak önlemlerin alınması,
(vi) Reel sektörün desteklenmesi, yatırım, üretim ve
istihdamın artırılmasın yönelik tedbirlerin alınması, konuları
öncelikli alanlar olarak tespit edilmiştir.
6. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde uygulamaya konulan
Özel Teşvik Modeli çerçevesinde, Türkiye Kalkınma Bankası
aracılığıyla kredilendirilmeleri uygun görülen büyük projelerin süratle
gerçekleştirilmesi için ihtiyaç duyulacak yasal ve idari önlemlerin
ivedilikle alınması hususunda mutabık kalınmıştır.
7. Türkiye Cumhuriyeti' nce, Kuzey' Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti'nin güçlendirilmesine yönelik alt yapı yatınmlarının
artırılarak sürdürülmesine karar verilmiştir. Bu alanda;
(i)Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Kuzey Kıbrıs Türk
Cumhuriyeti kampusu inşaatının süratle ilerlemesi ve 2004-2005 öğretim döneminde
eğitime başlanacak olması olumlu bir gelişme olarak kaydedilmiş;
(ii) Güzelyurt bölgesinin kalkındırılması amacıyla
Lefke Avrupa Üniversitesi'ne katkıların sürdürülmesi,
(iii) Kuzey Sahil Yolu ve Girne Çevre Yolu projelerinin kısa
sürede tamamlanması, Güzelyurt-Lefkoşa bölünmüş yolunun yatınm
programına alınması,
(iv) Elektrik enerjisi altyapısının güçlendirilmesi
çerçevesinde uygulanan II. Etap projelerin süratle tamamlanarak III. Etap
projelerin 2003 yılı içinde ihaleye çıkartılması ve halen inşaatı
devam eden elektrik santralinin 2003 yılı içinde tamamlanması,
(v) KKTC' nin su kaynakları envanterinin çıkarılması
çalışmalarının 2003 yılı sonuna kadar tamamlanması;
(vi)KKTC'nin acil içme suyu ihtiyacının Türkiye'den
tankerle veya başka bir yöntemle su taşınması suretiyle karşılanmasına
ilişkin projenin en kısa sürede hayata geçirilmesi, aynı zamanda orta
vadede su sorununa kalıcı çözüm getirecek boru ile su taşıma projesinin
ivedilikle gerçekleştirilmesi, kararlaştırılmıştır.
8. Çiftçilere yönelik sürdürülmekte olan doğrudan
gelir desteği uygulamasının olumlu sonuçları memnuniyetle kaydedilmiş ve
bu uygulamanın kararlılıkla sürdürülmesi konusunda mutabık
kalınmıştır.
9. Küçük esnaf ve sanatkarlar ile tarım kesimine yönelik
Faiz Farkı Fonundan uygun koşullarda kredi verilmesine ve teminat sorunu
bulunanlar için Kredi Kefalet Şirketi kurulmasına yönelik çalışmalar
olumlu olarak değerlendirilmiştir.
10. Turizm sektörünün önündeki en büyük sorunun ulaşım
sorunu olduğu konusunda görüş birliğine varılmış, bu konuda THY ve KTHY
arasında. işbirliğinin desteklenmesi, bilet bedellerine ulaşım desteği
sağlanması, havaalanlarında ve limanlarda alınmakta olan ücret ve
vergilerin karşılıklı olarak mümkün olan en az seviyelere çekilmesi
konusunda yapılmakta olan çalışmaların sonuçlandırılması
kararlaştırılmıştır.
11. Sanayi kesiminin rekabet gücünün geliştirilmesi
amacıyla, gümrük ve fonlarda yapılan indirimler sonucu ortaya çıkan
zorlukların aşılması yönünde alınmış tedbirlere ve sürdürülmekte
olan politikalara tam destek verilmiştir. Bu konuda sanayi tesislerinden
gelecek taleplerin karşılanması amacıyla gerekli finansman desteğinin
sağlanması kararlaştırılmıştır.
12. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde üretilen ve
Türkiye Cumhuriyeti'nde tescil edilmiş, ruhsat veya izin verilmiş ürünlere,
Türkiye'nin ilgili makamlarınca "Sağlık ve Serbest Satış
Sertifikası" verilmekte olması olumlu bir gelişme olarak kaydedilmiş ve
bu uygulamanın aynı hassasiyetle devamı hususunda görüş birliğine
varılmıştır.
13. Türkiye Cumhuriyeti menşeli ürünlerin Kuzey Kıbrıs
Türk Cumhuriyetine, KKTC menşeli ürünlerin Türkiye Cumhuriyetine ithali
için, ithalatçı ülke mevzuatı uyarınca yapılması gereken analizlerin,
ihracatçı ülke laboratuvarlarında istenen şekilde ve tam olarak yapılması
halinde ilgili ülkeye girişte yeniden analize tabi tutulmaması konusunda
mutabık kalınmıştır.
Bu konunun detayları iki ülke arasında 31 Ağustos 2003
tarihine kadar imzalanacak bir protokolle belirlenecektir.