KKTC Tanıtma Dairesi

www.trncinfo.com

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

KAYIPLAR KONUSU

Geri

KAYIPLAR KONUSU
Otonom Kayıp Şahıslar Komitesi

Kayıplar konusu, 1963’te Rumlar’ın Türkler’e saldırıları sonucu 211 sivil Türk’ün kaybolmasıyla gündeme gelmiş ve daha sonra 1974’deki olaylar sonucu iki toplumdan da kayıp kişilerin ortaya çıkmasıyla devam etmiştir.

1974’den 1977’ye kadar kayıplar konusuyla ilgili birçok toplumlararası görüşmeler yapılmış fakat kayda değer bir ilerleme sağlanamamıştı. 1975- 1979 yılları arası BM Genel Kurulu bu sorunu ele almak için bir araştırma merciinin kurulması yönünde çağrıda bulunmuş ve Kıbrıs’taki kayıp şahıslarla ilgili üç değişik önerge benimsemiş, ardından da 1981 ve 1982 yılında Otonom Kayıp Şahıslar Komitesini kurulmasını memnuniyetle karşılayan ve onu yetkisini kullanmaya davet eden iki önerge daha benimsemiştir.

1981 yılında Birleşmiş Milletler kararları ve iki tarafın mutabakatıyla Otonom Kayıp Şahıslar Komitesi kurulmuştur. Komite kayıpların akibetini araştırmak üzere, 1 Türk, 1 Rum ve BM Genel Sekreteri’nin tayin ettiği 1 de tarafsız uzmandan oluşmaktadır. Komite’nin görevi, kaybolduğu bildirilen kişilerin akibetini araştırmak ve sağ veya ölü oldukları hakkında görüş vermektir. 1984 yılından bu yana resmen faaliyetlerine başlayan Otonom Kayıp Şahıslar Komitesi’ndeki resmi rakamlara göre, kayıp Türkler’in sayısı 502, kayıp olduğu iddia edilen Rumların sayısı da 1468’dir. Kıbrıs’taki tek kurumsallaşmış iki-toplumlu komite olan, Otonom Kayıp Şahıslar Komitesi kararlarını oybirliği ile almakta ve başkanlığı aylık rotasyon şeklinde çalışmaktadır.

31 Temmuz 1997 yılında, iki toplum liderleri arasında yapılan Anlaşmada Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rum kayıp şahısların bilinen gömü yerleri ile ilgili karşılıklı bilgi alışverişinin sağlanması ve kemiklerin iadesi konularında mutabakat sağlanmıştır.

30 Ağustos 2004 yılında, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin iki lidere gödermiş olduğu iki mektuptaki önerisi doğrultusunda, Komite’nin kalan çalışmalarını, üzerinde mutabık kalınmış bir zaman diliminde tamamlaması ve 31 Temmuz Anlaşması’nın uygulanması kararlaştırılmıştır. Bu çerçevede hayata geçirilen proje, kazı çalışmalarının başlatılmasını, kimlik tespitlerinin yapılmasını ve kemiklerin kayıp şahısların ailelerine iletilmesini kapsamaktadır.

Arjantin’den gelen “Arjantin Adli Tıp Antropoloji Ekibi”nin (EAAF) 4 üyesiyle işbirliği içinde başlatılan proje kapsamında adanın çeşitli yerlerinde mezar kazıları yapılmaktadır. Bugüne kadar adanın çeşitli bölgelerinde 453 kişiye ait kalıntılar bulunmuştur. Bulunan kalıntıların kimlik tespitlerinin yapılabilmesi amacıyla Ağustos 2006’da Birleşmiş Milletler yönetimindeki ara bölgede bulunan Eski Lefkoşa Hava Alanı’nda kurulan Antropoloji Laboratuvarı’nda kayıp şahısların kalıntıları analiz edilmektedir. Antropoloji Laboratuvarı şu ana kadar kimliklerin tespiti amacıyla 292’den fazla sahsın kalıntılarını analiz etmiştir. Bir sonraki aşama ise iki-toplumlu genetik uzmanları grubu tarafından DNA tespitleri yapılmasıdır. Bu iki tespitin birbiri ile uygunluğunun karşılaştırılmasının ardından ilk somut kimlik tespitleri Haziran 2007’de elde edilmiştir.

Proje çerçevesinde şu ana kadar 105 şahsın kimliği tespit edilmiş olup ailelere kayıp kişilerin ölümü bildirilmiş ve kalıntılar kendilerine teslim edilmiştir.

Komitenin çalışmaları için yoğun çaba gösteren Türk tarafı, komiteye uzman ve eleman takviyesinin yanında mali katkısını da artırdı. KKTC'nin 1993'ten itibaren komiteye sağladığı mali katkı 1 milyon dolara yaklaşmıştır.

1981 yılında kurulan Otonom Kayıp Şahıslar Komitesi'ne atanan ilk Türk üye Latife Birgen'dir. Birgen’in ardından Komite’ye 1984 yılında Rüstem Tatar atanmış ve 21 yılın sonunda emekliye ayrılmıştır. Tatar'ın emekliliğiyle Komite'deki Türk Üyeliğe, Gülden Plümer Küçük atanmıştır. Başbakan Yardımcılığı ve Dışişleri Bakanlığı Siyasi İşler ve Siyaset Planlama Müdürü Ahmet Erdengiz de Komite'de Yardımcı Üye olarak görev yapmaktadır.

(Ekim 2008)

Otonom Kayıp Şahıslar Komitesi’nin Faaliyetleri Ve Tespit Edilen Kayıplarla İlgili Basında Çıkan Haberler:

“KAYIP OTOBÜS”ÜN KAYIPLARI BULUNDU (16.04.2009)