“Arestis” davasıyla ilgili kararını dün açıklayan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yaklaşık bir yıl önce KKTC’de kurulan Taşınmaz Mal Komisyonu’nu “iç hukuk” yolu olarak kabul etti.

Mahkeme, Ankara’dan 2 milyon Euro talep eden Ksenides-Arestis’e Mal Tazmin Komisyonu’nun teklif ettiği 850 bin Euro ile 35 bin Euro mahkeme masrafı ödenmesini de kararlaştırdı.

AİHM kararında, Tazmin Komisyonu’nun AİHM’in Ksenides-Arestis davasında daha önce Mart 2005 ve Aralık 2005’te gösterdiği yol çerçevesinde işlerlik kazandığı vurgulanıyor ve Ankara’nın bu konuda attığı adımların memnuniyet verici olduğu belirtiliyor.

Kararın AİHM gündemindeki 1400’den fazla Rum başvurusunun geleceğini etkilemesi de bekleniyor.

Uzmanlar, AİHM’in Taşınmaz Mal Komisyonu’nu “iç hukuk” yolu olarak kabul etmesinin Türk tarafı açısından olumlu bir gelişme olduğuna vurgu yaptılar ve süreç içerisinde tüm davaların Komisyon’a yönlendirilebileceğine dikkat çektiler. Uzmanlar, AİHM’in tazminat miktarını belirlerken Taşınmaz Mal Komisyonu’nun önerdiği miktarı dikkate almasının önemine de işaret ettiler.

Taşınmaz Mal Komisyonu, mülkiyet sorunu konusunda “iç hukuk” oluşturma hedefiyle uzun tartışmaların ardından 19 Aralık 2005’de yasalaşarak uygulamaya giren mülkiyet yasası uyarınca oluşturulmuştu. Anayasa’nın 159’uncu maddesine göre hazırlanan “Taşınmaz Malların Tazmini, Takası ve İadesi” adlı yasayla oluşturulan Komisyon, Kuzeyde kalan Rum malları için tazminat, takas ve mal iadesi öngören yasayı uygulamakla yükümlü bulunuyor.

Sümer Erkmen başkanlığındaki Taşınmaz Mal Komisyonu’nda 2 de yabancı üye görev yapıyor.

Yaklaşık bir yılda Rumlardan Kuzey’deki eski malları için 80 civarında başvuru alan ve bu başvurulardan 10’unu sonuçlandıran Komisyon, AİHM gündemindeki Arestis davasıyla ilgili de karar üretmişti. Komisyon, Maraş bölgesindeki malı için tazminat talebiyle AİHM’e başvuran Arestis’e, 220 bini mal karşılığı, 240 bini de gelir kaybı olmak üzere 460 bin KL tazminat önermiş ve öneriyi yazılı olarak Arestis’in avukatına göndermişti.

Türkiye, bir liman ve bir havaalanını Ercan Havaalanı ve Mağusa Limanı’nın bir yıllığına açılması karşılığında Rum gemi ve uçaklarına yine bir yıllığına geçici olarak açmayı ve 2007’de Kıbrıs’ta bir çözüm girişimi başlatılmasını önerdi.

Brüksel’de başlayan daimi temsilciler toplantısında ele alınan öneri Türkiye tarafından dönem başkanı Finlandiya, İngiltere, İtalya, İspanya ve İsveç’e sözlü olarak aktarıldı. Öneriye göre 2007 sonunda çözüm olmaması durumunda, taraflar bugünkü pozisyonlarına dönebilecek.

Kıbrıs Rum Yönetimi, Ercan Havalimanının uluslararası uçuşlara açılmasına hiçbir zaman onay vermeyeceğini açıklarken Kıbrıs Rum Yönetimi Sözcüsü Christodoulos Pashiardis, “Bu hiçbir zaman geçekleşemez” dedi.

AB üyesi ülkelerin Brüksel’deki daimi temsilcilerinden oluşan AB Daimi Temsilciler Komitesi (COREPER) toplantılarında değerlendirilen öneriyle ilgili olarak daimi temsilciler, başkentlerine danışarak tartışmayı bugün sürdürmeyi kararlaştırdıkları bildirildi.

Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, Dışişleri Bakanı Bernard Bot’un davetlisi olarak bir günlük çalışma ziyareti için geldiği Hollanda’da dün öğleden sonra Bakan Bot ile bir araya geldi.

Talat, yaklaşık bir saat süren görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, çok yararlı bir görüşme yaptıklarını söyledi. Cumhurbaşkanı Talat, Kıbrıs’ta Ercan Havaalanı ile Mağusa Limanı’nın açılması karşılığı, Türkiye’nin de limanlardan birini açması şeklindeki öneriyi, yeni ve olumlu bir açılım olarak değerlendirdiklerini söyledi.

Türkiye’nin bu önerisine karşı Rumların gösterdiği tepkinin “garip” olduğunu ifade eden Talat, şöyle devam etti:

“Bu konuya tepkileri ve tavırları, Kıbrıs Rum tarafının ne kadar katı durduğunu ve Kıbrıslı Türkleri ne kadar baskı altına almak istediğini gösteriyor. Bu tavrı, Avrupa Birliği’nin gözlemesi ve anlaması gerekiyor. Biz makul ve mantıklı şeyler öneriyoruz, Kıbrıs Rum tarafı reddediyor. Çünkü sanıyorlar ki kendi taleplerini ön koşul yaparak, Türkiye’nin AB sürecini akamete uğratacak veya taviz koparacaklar. Bunun mümkün olmadığını bir kez daha belirtmek istiyorum.”

Cumhurbaşkanı Talat, Bot ile görüşmesi sırasında, Kıbrıs sorununun çözümü ve Türkiye’nin AB süreciyle ilgili gelişmeler üzerinde durduklarını da belirtti ve sorunun çözümü açısından BM sürecinin önemini bir kez daha anlattıklarını söyledi.

Cumhurbaşkanı Talat, görüşmede Hollanda’nın çok merak ettiği mülkiyet sorununa da değindiklerini, bu konuda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin verdiği kararın kendilerinin haklılığını ve olaya ciddiyetle yaklaştıklarını ortaya koyduğunu anlattı. Talat şöyle dedi: