Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, Brüksel’deki temasları çerçevesinde dün Avrupa Parlamentosu (AP) Başkanı Joseph Borrell ve AB Komisyonu’nun genişlemeden sorumlu Üyesi Olli Rehn’le bir araya geldi. Görüşmeleri sonrasında bir basın toplantısı düzenleyen Talat, Brüksel temaslarını değerlendirdi.

Cumhurbaşkanı Talat, görüşmelerinde uluslararası toplumdan ve özellikle AB’den Kıbrıslı Türkler üzerindeki izolasyonların kaldırılmasını istediğini vurguladı. Cumhurbaşkanı Talat, AB’nin referandum sonrasında aldığı izolasyonları kaldırma kararının, Kıbrıs Türk tarafının adanın birleşmesine desteğinin bir sonucu olduğunun altını çizdi .

Soruları yanıtlarken, Kıbrıs sorununun çözümü konusunda karamsar olmadığını belirten Talat, “AB’nin bu sorunu çözebileceğini düşünmüyorum. Çünkü Rum tarafı AB üyesidir ve AB’nin kararlarında tarafsız davranamaz. Fakat AB çözüm sürecinde çok önemli rol oynayabilir” dedi ve AB’nin bu önemli role, Kıbrıs Rum kesimine bir takım sorumluluklar yükleyerek, çözüm için cesaretlendirerek başlayabileceğini ifade etti.

Talat, AB’nin Kıbrıslı Türkleri de AB yolunda ilerleme konusunda cesaretlendirebileceğini, bunun Kıbrıslı Türklerin AB’yle ve dünyayla ilişkilerini güçlendirmesiyle olabileceğini kaydederek “Bu da izolasyonların kalkmasını gerektirir. AB Kıbrıs sorununun çözümünde BM kadar önemli bir role sahip değildir. Fakat AB motivasyon konusunda oldukça önemli bir role sahip” diye konuştu.

Kasım-aralık aylarına kadar Kıbrıs sorununa üretilecek bir çözümden çok Türkiye’nin AB sürecinde bir kriz yaşanmamasının önemli olduğunu ifade eden Talat, AB’nin zaman limitinin Kıbrıs sorunuyla değil, Türkiye’nin üyeliğiyle ilgili olduğunu kaydetti.

Cumhurbaşkanı Talat, Kıbrıs’ta kapsamlı bir çözüm arayışı içinde olduklarını vurgulayarak, Maraş’ın da kesinlikle kapsamlı çözümün parçası olacağını söyledi. Maraş’ın Kıbrıslı Türklerin ancak karşılığında olumlu bir şey alması halinde verilebileceğini yineleyen Mehmet Ali Talat, mal-mülk konuları ve güç paylaşımı gibi konuların da yine kapsamlı çözümde tartışılabileceğini anlattı.

Kıbrıs Türk tarafının bu konularda çok dikkatli olduğunu ve kapsamlı çözümün önemini hiçbir zaman unutturmaması gerektiğini dile getiren Cumhurbaşkanı Talat, Brüksel’deki temasları sırasında AB yetkililerinin Kıbrıslı Türkler üzerindeki izolasyonları kaldırmakta oldukça istekli davrandıklarını gözlemlediğini, ancak yazılı bildirgelerde belirtilen istekler ile AB yetkililerinin davranışları arasında fark görmesinin kendilerini düşündürdüğünü ifade etti. Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, “Yine de AB bizim için hala bir hedef olarak durmaktadır” dedi.

Talat, Finlandiya’nın önerileri ile ilgili olarak ise şöyle konuştu:

“Şu anda karar verme aşamasında değiliz. Bu konudaki görüş alışverişlerimiz devam etmektedir. Bu konudaki görüşlerimi açıkça şu anda belirtmeyi tercih etmiyorum. Fakat Finlandiya’nın sunduğu öneriler arasında ciddi anlamda tehlikeli öneriler bulunmaktadır bizim açımızdan...

Finlandiya’nın önerisi içinde alış-veriş söz konusu… Ancak Kıbrıslı Türkler üzerindeki izolasyonların kaldırılması koşulsuz olmalıdır. Bu durumda Kıbrıslı Türklerden bir şey istemenin adil olduğunu düşünmüyorum. Bu yüzden biz de yeni talepler eklemeyi düşünüyoruz, Ercan’ın direkt uçuşlara açılması gibi… Sadece ekonomik değil kültürel anlamda da izolasyonların kaldırılmasını talep ediyoruz.”

Kıbrıslı Türklerin AB kurumları içinde temsiliyet ve seslerini duyurmak istediklerini kaydeden Cumhurbaşkanı Talat, Avrupa Komisyonu’nda Kıbrıslı Türklerin temsil edilmemesi yüzünden Kıbrıslı Türklerle ilgili uygulanabilir kararlar alınmasının zorlaştığını söyledi. Talat, “Biz, isteklerimizin doğal ve kabul edilebilir olduğunu düşünüyoruz” dedi.

Kıbrıs sorununun çözümünün kapsamlı olması gerektiğinin altını çizen Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, “Eğer çözüme parça parça yaklaşırsak kendimizi kaybederiz. Eğer Kıbrıslı Türkler üzerindeki izolasyonların kaldırılmasını Ercan ve Maraş konularına bırakırsak, bu tehlikeli bir durum. Eğer izolasyonların kaldırılması için bize şartlar sunuluyorsa neden daha önce kaldırılacağına dair bir bildirge yayımlandı? Referandumda self-determinasyon hakkımızı kullanarak adada bölünmüşlüğü desteklemediğimizi dünyaya kanıtladık” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Talat, bugün de AB Ortak Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Javier Solana, AP Sosyalist Grup Başkanı Martin Schultz, Avrupa Parlamentosu’nun Türk asıllı milletvekili Cem Özdemir ve AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Günter Verheugen ile görüşecek.

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Hasan Erçakıca, dünkü basın brifinginde, Kıbrıs Rum tarafının Kıbrıs sorununu Türkiye-AB ilişkileri bağlamında ele almak istemesinin, BM çatısı altında devam ettirilmeye çalışılan çözüm çabalarına ciddi bir darbe vurduğunu söyledi. Erçakıca, Kıbrıs sorununun AB çatısı altında daha sınırlı ele alınması gerektiğini; konunun AB’nin Kıbrıslı Türklerle ilişkiler bağlamında ele alınmasının daha doğru olacağını ifade etti.

Kıbrıslı Rum lider Tasos Papadopulos’un İrlanda Cumhurbaşkanı’yla görüşmesi sonrasında yaptığı açıklamada AB’nin Kıbrıs sorununa dâhil olmasını teşvik edecek şekilde konuştuğunu ve AB çatısı altındaki çabaların BM çatısı altında yaşananlardan farklı olmadığını ileri sürdüğünü kaydeden Erçakıca, “Kıbrıs Rum tarafı Kıbrıs sorununun sadece AB çatısı altına taşımak gayretini ortaya koymakla kalmamakta, sorunu Türkiye-AB ilişkilerinin bir parçası haline getirmeye çalışmaktadır” dedi.

Rumların Kıbrıs sorununa çözüm çabalarını AB platformuna kaydırma çabalarını “Kıbrıslı Türklerin haklarını gasp etme girişimi” olarak değerlendiren Erçakıca, AB platformunun bugünkü şekliyle tarafların eşit katılımına olanak sağlamadığına işaret etti.

AB’nin yasal sorumluluğunun 26 Nisan 2004 tarihli Avrupa Konseyi kararından kaynaklandığını; buna bağlı olarak Mali Yardım ve Doğrudan Ticaret tüzüklerinin kabul edilip uygulanmasının ve diğer önlemlerin alınmasının bu kapsama girdiğini anlatan Sözcü Erçakıca, AB’nin ahlaki sorumluluğunu ise “Kıbrıslı Türkler barıştan yana bir halk olduğunu göstermişlerdir. Daha fazla izolasyon altında tutulmaları gayriahlâkî bir durumdur” şeklinde özetledi.

Kıbrıs sorununun kapsamlı bir çözümüne ihtiyaç duyulduğunu belirten Hasan Erçakıca, bunun hem AB’nin hem de Rum tarafının AB’ye taahhütleri arasında yer aldığını ifade ederek, Kıbrıs Türk tarafının da kapsamlı çözüme ihtiyacı her aşamada vurguladığını anlattı.

BM Kıbrıs Temsilcisi Michael Möller’in önerilerine Kıbrıs Türk tarafının hemen olumlu yanıt verdiğini, Rumların yanıtını bilmediklerini, ama bu konuda bugünlerde New York’tan BM Genel Sekreteri’nin Siyasi İşler Yardımcısı İbrahim Gambari’den bir mektup veya bir öneri geleceğini bildiklerini açıkladı.

Kıbrıs’ın her iki kesiminde devam eden kayıp mezarlarının saptanması ve kimlik tespitine yönelik kazılar sırasında Larnaka’da iki Kıbrıslı Türk’e ait kemikler bulundu.