Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, Türkiye’nin limanlarını Kıbrıslı Rumlara açması görüşünü, Kıbrıslı Türklerin izolasyonunun kaldırılmasıyla eş zamanlı olması halinde desteklediğini bildirdi.

Talat, Kıbrıs Rum kesiminde yayımlanan Fileleftheros gazetesine verdiği demeçte, Türkiye’nin limanlarını tek taraflı olarak Rumlara açmaya zorlanması halinde kriz çıkacağını, bunun da Kıbrıs sorununu olumsuz etkileyeceğini söyledi.

İzolasyonların ve sınırlamaların aynı anda kaldırılmasına destek veren Talat, "Türkiye’nin Kıbrıslı Rumlar için limanlarını açması görüşünü, Kıbrıslı Türklerin izolasyonunun kaldırılmasıyla eş zamanlı olması halinde destekliyorum" dedi.

Asıl sorunun Kıbrıslı Türklerin devam eden izolasyonu olduğunu kaydeden Talat, “1994 yılına kadar ürünlerimizi, bizi tanımaksızın AB ülkelerine ihraç edebiliyorduk. İhracat yapma hakkına sahip olmak seni tanımaları anlamına gelmez. Bu hakkımız vardı. İmtiyazlı gümrük vergileri ödeyerek ihracat yapabiliyorduk. Ticaret tüzüğünün uygulanmasını isteyerek AB’den talep ettiğimiz budur. Ayrıca turizm ve ekonomimiz için doğrudan uçuşlara ihtiyacımız vardır. Limanlarımız, Kıbrıs Rum tarafının açıklamalarına göre, kapalıdır. Usule aykırı, belki de yasa dışı bir davranıştır” dedi.

Türkiye’nin AB tarafından liman ve havaalanlarını açmakla yükümlü kılındığını hatırlatan Talat, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu sadece çifte standart olmakla kalmayıp aynı zamanda etik de değildir. Bizim limanlarımız kapalı kalacak, ancak Türkiye kendininkileri açmak zorunda. Bu, adil değildir. Bizim söylediğimiz tek şey -Türkiye Dışişleri Bakanının da açıklamasında belirtildiği gibi- izolasyonun ve sınırlamaların kaldırılmasının aynı anda olmasıdır. Biz bu fikri destekledik. Bu daha insancıldır, AB normlarına daha yakındır ve bölgedeki dostluk ilişkilerine katkı sağlayabilir. Eğer Türkiye limanlarını tek taraflı açmaya zorlanırsa kriz çıkacaktır ve bu Kıbrıs sorununu da olumsuz etkileyecektir. Ancak eğer AB ve Kıbrıs Rum tarafı izolasyonların kaldırılması kararına varırsa, o zaman bu Kıbrıs Rum tarafına zarar vermeyecek, aksine Kıbrıslı Türklere yardımcı olacaktır. Buna karşılık olarak Türk limanlarının açılması da Kıbrıslı Rumlara fayda sağlayacaktır. Böylelikle hep beraber fayda sağlayacağız. AB sürecine yardımcı olacak Türkiye de dahil herkes fayda görecektir.”

Talat, "krizden tam olarak neyi kastettiğinin’ sorulması üzerine de, “Sayın (Rum yönetimi lideri Tasos) Papadopulos Türkiye’nin AB sürecini veto etmekle tehdit ediyor. Bu, bir krizdir. Belki de sadece Sayın Papadopulos değil, diğer bazı ülkeler de aynı çizgide hareket etmek istiyorlar. Bu bir krize yol açacaktır, çünkü Türkiye gerçekten AB sürecine ilişkin heyecan duymaktadır” ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Talat, Rum yönetimi lideri Papadopulos ile temmuz ayında bir araya gelebileceklerini de açıkladı.

Talat, Papadopulos ile temmuz ayında, ya Otonom Kayıp Şahıslar Komitesi toplantısı ya da BM Genel Sekreteri Yardımcısı İbrahim Gambari’nin Kıbrıs’ı ziyareti çerçevesinde bir araya gelebileceklerini kaydetti.

Kendisinin Papadopulos ile her konuda görüşmeye hazır olduğunu açıklarken, Rum liderin görüşmenin sadece kayıplar konusu için gerçekleşmesinin söz konusu olduğunu açıkladığına işaret eden Talat, “Böyle bir yaklaşım biraz tehlikelidir, çünkü iyi ilerleyen, iki tarafın işbirliği yaptığı ve siyasileştirmeyeceğimiz konusunda ilke anlaşmasına vardığımız tek konu budur (kayıplar konusu). Ancak böyle bir görüşme, hiçbir sorun olmamasından ötürü özde hiçbir şeyi görüşmeyeceğimiz anlamına gelmektedir” dedi.

Cumhurbaşkanı Talat, Gambari’nin temmuz ayında Kıbrıs’a gelmesinin beklendiğini de söyledi.

Güney Kıbrıs’ta yapılan parlamento seçimlerinin sonuçlarına da değinen Talat, genel olarak görüşünün, Güney Kıbrıs’ta izlenmekte olan politikanın devam edecek olmasından ötürü, “bölünmüşlüğün daha da güçlendiği” şeklinde olduğunu kaydetti.

Talat, Papadopulos’un Kıbrıs sorununun çözümünü istemediğini, bunun sadece kendi görüşü değil, uluslararası toplum ve BM Genel Sekreterinin de görüşü olduğunu ifade etti.

Fransa'nın önde gelen gazetelerinden Le Monde, Kıbrıs'taki iki halkın her zamankinden daha bölünmüş olduğunu, Rum Kesimi'nde yapılan ve Rum lideri Tasos Papadopulos'un güçlenmiş çıktığı 21 Mayıs seçimlerinin ardından Annan Planı'nın daha da "ölü" göründüğünü savundu. Gazete, Karadağ'da kısa bir süre önce yapılan halkoylamasında sandıktan "bağımsızlık" çıkmasına gönderme yaparak "Karadağ etkisi, Kıbrıslı Türkleri geleceğini bağımsızlıkta görmeye itiyor" diye yazdı.

Rum ve Türk halkının görüş ve duygularını çeşitli örnekleri vererek aktaran gazete, Rum tarafında "yakınlaşma" dinamiklerinin bulunmadığını, karşı tarafın "şeytan" gibi göründüğü değerlendirmelerine dikkat çekti. Gazete, özellikle genç Rumların sert tutumlarına vurgu yaptı.

Referandumda "hayır" diyen Rumların AB'ye girdiğini ve AB tarafından Kıbrıslı Türklere verilen sözlerin gerçekleşmesini bloke ettiğini kaydetti.