Türkiye, Kıbrıs sorununu çözmek amacıyla BM Genel Sekreteri Kofi Annan’a öneri paketi sundu.

Kıbrıs’ta her iki tarafa yönelik kısıtlamaların kaldırılmasını öngören bir dizi öneri yapılan pakette ayrıca Mayıs 2006’ya kadar Annan himayesinde üst düzey bir toplantı yapılması teklif ediliyor.

Gül, 2005’teki gelişmelerin Kıbrıs’ta bir çözüme ulaşılamamasının her iki halkın çıkarına olmadığını gösterdiğini ifade ederek, kalıcı ve adil bir kapsamlı çözüm bulunmasının temel öncelikleri olduğunu kaydetti.

Dışişleri Bakanlığı’nda düzenlediği basın toplantısında, Türkiye’nin 11 maddelik yeni Kıbrıs önerilerini açıklayan TC Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, eylem planının 20 Ocak’ta BM Genel Sekreteri Kofi Annan’a iletildiğini söyledi.

Gül, açıkladığı eylem planının karşılıklı ve iyi niyetli bir şekilde uygulanmasının çözüm sürecinin yolunu açabileceğini söyledi. Gül, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs konusuna ilgisinin devam ettiğini ve koşullar uygun olduğunda müzakere sürecini yeniden başlatmaya hazır olduğunu söyledi.

Gül’ün verdiği bilgi doğrultusunda eylem planı şu hususları içeriyor:

"BM Genel Sekreteri, aşağıda ana unsurları sunulan eylem planının uygulanması amacıyla ilgili taraflarla istişarelerde bulunma keyfiyetini değerlendirmeye davet edilir:

1. Türkiye’nin deniz limanlarının, AT-Türkiye Gümrük Birliği kapsamındaki malların ticareti çerçevesinde Kıbrıs Rum gemilerine açılması;

2. Kıbrıs Rum havayolu taşıyıcılarının üst uçuşlar için Türk hava sahasını kullanmalarına ve Türk havaalanlarını kullanmalarına, ilgili uluslararası kurallar ve usuller çerçevesinde izin verilmesi;

3. Gazimağusa, Girne ve Gemikonağı dahil, Kuzey Kıbrıs’taki limanların, Kıbrıs Türk yönetimi altında malların, kişilerin ve hizmetlerin uluslararası dolaşımına açılması;

4. Ercan Havaalanı’nın Kıbrıs Türk yönetimi altında doğrudan uçuşlara açılması;

5. Kuzey Kıbrıs’ın ekonomik bir varlık olarak AB gümrük birliğine pratik açıdan dahil edilmesi amacıyla, özel düzenlemelerin yürürlüğe girmesi. Ada’daki taraflar arasında ve taraflar ile dünyanın geri kalanı arasında ticaretin engelsiz biçimde yapılmasının sağlanması;

6. Kıbrıs Türk tarafının uluslararası sportif, kültürel ve sosyal alanlardaki diğer faaliyetlere serbestçe katılabilmesi.”

Planın sonraki maddelerinde, uygulama için atılacak hususlara yer veriliyor. Bunlar şöyle sıralanıyor:

"7. Üzerinde mutabık kalınacak bir takvim çerçevesinde bir bütün olarak uygulanacak eylem planına nihai şeklini vermek amacıyla, BM Genel Sekreteri’nin himayesinde ve Türkiye, Yunanistan, Kıbrıs Türk tarafı ve Kıbrıs Rum tarafının katılımıyla en geç Mayıs/Haziran 2006’ya kadar bir üst düzey toplantı gerçekleştirilmesi;

8. Eylem planı ve toplantının sonuçlarının BM Genel Sekreteri tarafından BM Güvenlik Konseyi’ne sunulması; BM Genel Sekreteri’nin ayrıca, gelişmeleri Güvenlik Konseyi’ne rapor etmek amacıyla, planın uygulanmasını sürekli gözetim altında tutacak bir mekanizma kurulması hususunu da değerlendirmesi;

9. BM’nin ve AB Komisyonu’nun özellikle Kıbrıs Türk tarafına sağlayacağı destek, önerilen tedbirlerin uygulanmasını kolaylaştırmaya yardımcı olacaktır.

10. Eylem planı hiçbir şekilde ilgili tarafların hukuki ve siyasi pozisyonlarına halel getirmeyecektir. Eylem planı, Kıbrıs sorununa kapsamlı çözüm perspektifinden, Ada’da gerçek bir işbirliği ve karşılıklı güven ortamı yaratmayı amaçlamaktadır.

Bu bağlamda Türkiye, Kıbrıs sorununa BM Genel Sekreteri’nin iyi niyet misyonu çerçevesinde ve BM Genel Sekreteri’nin planı temelinde kapsamlı bir çözüm bulunmasına yönelik çabalara bağlılığını korumaktadır. Türkiye, 2006 yılı içinde kapsamlı bir çözüme ulaşılmasını içtenlikle ümit etmektedir.”

Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, Türkiye Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül tarafından dün açıklanan eylem planını düzenlediği basın toplantısıyla değerlendirdi. Talat, planın hayata geçirilmesi konusunda Kıbrıs Türk tarafının kendi payına düşeni yapacağını bildirdi.

Talat, "Bu planın bize düşen yanlarını gerçekleştirmeye hazır olduğumuzu vurgulamak istiyorum. Bize düşen payını yerine getirmek için bütün gayretimizi ortaya koyacağız. Bu bağlamda; deniz limanlarımızın uluslararası ticarete açılması ve havaalanlarımızın doğrudan uçuşlara açılması için gerekli organizasyonun yapılması, Kıbrıs Türk ekonomisinin Avrupa Birliği’nin ortak pazarına bir entite olarak katılması gibi konular üzerinde çalışmamız gereken hususlardır. Bunlar, teknik, idari ve yasal yükümlülüklerdir” dedi.

"Eylem planını açık, net ve güçlü şekilde destekliyoruz” diyen Talat, Türkiye’nin çözümsüzlüğü aşmak amacıyla sunduğu eylem planının taraflar arasında karşılıklı işbirliğini ve istikrarı teşvik edeceğini ve sorunun çözümünü tetikleyeceğini vurguladı.

Talat, eylem planının hazırlanışı sırasında Türkiye Hükümeti ile sürekli istişare halinde olduklarını da açıkladı.

Planın, Avrupa Birliği’nin Türkiye’den beklentileri ile Rum tarafından beklentilerini iç içe geçiren bütünsel bir plan olduğuna vurgu yapan Cumhurbaşkanı, planın zamanlamasının önemine işaret ederken de, “Bu plan sunuldu; çünkü çözüm sürecindeki tıkanıklık çok belirgin olarak ortaya çıktı. Yeni bir çıkmaza doğru gidiyoruz. Türkiye tarafından ortaya konan yol bir açılımdır” dedi.

Cumhurbaşkanı Talat, şöyle devam etti:

"Karşılıklı olarak tüm kısıtlamaların karşılıklı kaldırılması geçmiş önerisinin bir eylem planı biçiminde yeniden formüle edilmesini öngören bu öneri; karşılıklı işbirliğini, istikrarı, karşılıklı yarara dayalı çalışmaları bölgede teşvik edecek bir yaklaşım olarak Kıbrıs sorununun çözümünü de tetikleyecek, çözüme büyük katkıda bulunacak bir öneridir.”

Cumhurbaşkanı, Rum tarafına planı “elinin tersiyle itmemesi” çağrısı yaptı ve Tasos Papadopulos’un uzatılan bu yeni barış elini tutmasını diledi. Cumhurbaşkanı Talat, “Bu plan makul, mantıklı, çağdaş ve bölgedeki güvenle istikrarı artıracak niteliktedir” şeklinde konuştu.

Dün akşam saatlerinde Kıbrıs’a gelen İngiltere Dışişleri Bakanı Jack Straw’un bugün KKTC’ye geçecek ve Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat tarafından kabul edilecek. Cumhurbaşkanlığı’nda saat 11.30’da yapılacak görüşmenin yaklaşık bir saat sürmesi ve ardından ortak açıklama yapılması bekleniyor.