Her iki lider adına aşağıdaki açıklamayı yapmaktan memnuniyet duyuyorum.

Liderler bugün çok olumlu ve samimi bir atmosferde buluşarak, büyük ölçüde yakınlaşma kaydettikleri bir çok konuda karşılıklı görüş alışverişinde bulunmuşlardır. Liderler, bir dizi çalışma grupları ve teknik komiteler kurmak, gündemlerini belirlemek ve bunu mümkün olan en hızlı şekilde yapmak üzere danışmanlarının önümüzdeki hafta içinde buluşmasına karar vermişlerdir.

Liderler ayrıca, gelecekteki görüşmelerin yürütülmesi için tüm sorumluluğu alarak, üç ay sonra yeniden buluşmak, çalışma gruplarının ve teknik komitelerin kaydetmiş olduğu çalışmayı gözden geçirmek, ve çalışma grupları ve teknik komitelerin varacağı sonuçları kullanarak, BM Genel Sekreteri gözetiminde tam teşekküllü müzakereleri başlatmak konusunda anlaşmışlardır.

Liderler ayrıca, resmi müzakerelere başlamadan önce de gerektiği sürece ve gerektiği zaman buluşmak konusunda fikir birliğine varmışlardır.

Liderler, Lokmacı Kapısının, teknik olarak mümkün olan en kısa zamanda diğer geçiş noktalarında geçerli olan uygulamalar uyarınca açılması ve kullanılmaya başlanması konusunda da mutabık kalmışlardır.

Yeşilırmak kapısının ve diğer geçiş noktalarının açılması konusu ise, danışmanların önümüzdeki günlerde yapacakları görüşmelerin gündemine alınmıştır.

Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ile Rum Yönetimi Lideri Dimitris Hristofyas bugün bir araya gelecek. İki lider, BM Kıbrıs Özel Temsilcisi Michael Möller’in ara bölgedeki ikametgâhında görüşecek. Görüşme saat 10.00’da başlayacak.

Kıbrıs soruna çözüm arayışları çerçevesinde yeni bir görüşme sürecinin başlangıcı olarak değerlendirilen görüşme, Rum tarafında yapılan başkanlık seçimlerinin ardından başa gelen Hristofyas ile Talat’ın ilk kez iki lider olarak bir araya gelecek olması açısından da önem taşıyor. Kıbrıs Türk tarafı, bugünkü görüşmede, Rum tarafındaki lider değişikliğinin ve değişen söylemlerin politikalarına ne oranda yansıdığını saptamaya çalışacak.

Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Hasan Erçakıca konuyla ilgili olarak, yeni lider Dimitris Hristofyas’ın çözüme ilgisinin bundan sonraki süreci de büyük ölçüde belirleyeceğine işaret ederek, bu ilginin hangi düzeyde olduğunun saptanmasının, bugünkü görüşmenin en önemli yanı olduğunu vurguladı.

Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat önceki gün de, görüşme öncesinde Türk tarafının tutumunu öğrenmek isteyen BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyesi 5 ülkenin Lefkoşa’daki büyükelçileriyle görüştü. Cumhurbaşkanlığı’nda gerçekleşen görüşmeye ABD Büyükelçisi Ronald Schlicher, İngiltere Büyükelçisi Peter Millet, Fransa Büyükelçisi Nickolas Galey, Rusya Büyükelçisi Andrei Nesterenko ve Çin Büyükelçisi Zhao Yali katıldı.

Konuyla ilgili olarak bir değerlendirme yapan Erçakıca, “Büyükelçiler ülkelerinin Kıbrıs sorununda kapsamlı bir çözüm peşinde olduğunu dile getirdiler. Cuma günkü görüşmenin de kapsamlı müzakerelerin başlaması için bir başlangıç olmasını dilediler” dedi.

Lefke Avrupa Üniversitesi’nin İstanbul’da düzenlediği “Kıbrıs’ı Anlamak” konulu sempozyumun açılışında bir konuşma yapan Başbakan Ferdi Sabit Soyer, Kıbrıs Türk tarafının 2008 yılı sonuna kadar çözüme ulaşma hedefiyle görüşme masasına oturacağını ifade etti.

Başbakan Soyer, “Biz Kıbrıs Türk tarafı olarak, Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat’ın ortaya koyacağı etkinliklerle, BM’nin sunduğu tüm planları ve çözüm önerilerini ortaya koyup tartışacağız ve 2008 yılı sonuna kadar çözüme ulaşma hedefiyle masaya oturacağız” dedi.

Başbakan Soyer, Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ile Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas arasında gerçekleşecek görüşmeye dikkat çekerek, Talat ve Hristofyas’ın BM parametrelerine bağlı görüşme sürecinin önünü açmak için masaya oturacaklarını belirtti.

Kıbrıs’ta bir çözümün her şeyden evvel gerekli olduğunu vurgulayan Başbakan Soyer, karşılıklı kabul edilebilir bir çözümü zorlamanın, Türkiye ve Yunanistan’ın uluslararası ilişkiler doğrultusunda ilerlemelerine kapı açacağını kaydetti.

Uluslararası arenada etkili olmanın yolunun çözümden geçtiğini vurgulayan Soyer, BM parametrelerinde gerçekleşecek çözümün ardından Kıbrıs Türklerinin ortaklık cumhuriyetinde gasp edilen haklarını yeniden elde ederek uluslararası platformda etkin aktör olacağını, bu sonucun Türkiye’nin AB hedefinde sağlıklı yol yürümesinin ana unsurlarından biri olduğunu belirtti.

Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Turgay Avcı, Yunanistan Dışişleri Bakanı Dora Bakoyanni’nin “Türkiye’nin garantörlüğünü gereksiz sayan ve Avrupa Birliği’ne garantörlük rolü biçen“ açıklamaların kabul edilemez olduğunu ifade etti.

Avcı, “talihsiz” olarak nitelediği bu açıklamanın, Yunanistan’ın konuya nasıl baktığını bir kez daha da gösterdiğini belirterek “Her şeyden önce hatırlanmalıdır ki, Türkiye’nin Kıbrıs’taki garantörlük hakları uluslararası antlaşmalar ile ihdas edilmiştir ve tarafların tümü bu antlaşmaları değiştirmek yönünde mutabakata varmadıkça tarafların bu antlaşmalardan doğan hak ve yükümlülükleri ortadan kaldırılamaz” dedi.

Avcı yazılı açıklamasında, Türkiye’nin etkin ve fiili garantörlüğünün Kıbrıs Türk tarafının olmazsa olmazı olduğunu da kaydederek, “Garantörlük sisteminden feragat etmemizin istenmesi tarihten gelen acı tecrübe ve kaygılarımızı göz ardı etmek demektir” ifadelerini kullandı.

Avrupa Birliği içinde yer almanın, asli bir üyenin tüm haklarından yararlanmanın ve aynı zamanda bunun yükümlülüklerini de üstlenmenin, Kıbrıs Türk halkın en doğal hakkı olduğunu belirten Avcı açıklamasında şunları kaydetti:

“Ancak bu üyelik uğruna Anavatanımızın yaşamsal öneme haiz etkin ve fiili garantisinden vazgeçilmesi kesinlikle düşünülemez. Bu bağlamda Yunanistan’ın yapabileceği en büyük katkı, uluslararası antlaşmalar ile çoktan nihayete kavuşturulmuş bir mesele olan garantörlük meselesi ile uğraşmak değil, çözüm karşıtı tavırları ile adanın bölünmüşlüğünü perçinleyen Kıbrıslı Rum tarafını çözüm yönünde teşvik etmektir. Sayın Bakoyanni’yi, Kıbrıs’ta, garantörlük de dahil olmak üzere sorumluluk taşıyan bir ülkenin dışişleri bakanı olarak adadaki çözüm çabalarına katkı koymağa davet ediyoruz”

Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Turgay Avcı, Avustralya temasları sırasında mutabık kalınan ticari anlaşmaları hayata geçirmek maksadıyla KKTC’de bulunan Avustralya Türk İş Konseyi Yönetim Kurulu üyesi ve Grand Foods şirketi sahibi Ali Fuat Kahveci’yi kabul etti.

Avcı, yaptığı konuşmada, Kahveci’nin hem Avustralya Türk İş Konseyi’nde hem de iş hayatında önemli bir yere sahip olduğunu söyledi ve Kahveci’nin Avustralya’da yaşayan Türkler’in kullandığı bir çok malzemenin ve gıdanın ticaretinde ön ayak olduğunu anlattı. KKTC’de oturarak dış politika, ya da dış ticaret yapılamayacağını vurgulayan Avcı, “Avustralya bugüne kadar KKTC sınırlarının dışındaydı, çok uzak bir dünya olarak kabul ediliyordu. İlişki kurulsa bile ne getirir ne götürür düşüncesi ortaya konamamıştı” dedi. Avcı, yaptığı Avustralya ziyareti neticesinde kurulacak ticari ilişkiler ve KKTC’ye gelecek turistlerin KKTC ve Kıbrıs Türkü’nün dünyaya açılımına katkı koyacağını ifade etti.

Avcı, “Bizim en büyük gücümüz Anavatanımız ve yurt dışında yaşayan kardeşlerimizdir. Rumlar’ın artırmaya çalıştığı izolasyonları kırması için en büyük güç siz ve sizin gibi kardeşlerimizdir” diye konuştu.

Kahveci’nin ziyaretinin kendilerine güç verdiğini ifade eden Avcı, yapılacak görüşmeler sonrasında küçük de olsa bir ticaretin başlamasının kendileri için önemli olduğunu vurguladı.

Ali Fuat Kahveci de, Türkiye doğumlu olduğunu, Avcı’nın Avustralya ziyaretinden sonra “Kıbrıs”ı araştırma fırsatı bulduklarını; hem “Kıbrıs” hem de Avustralya için güzel şeyler olacağını düşündüğünü söyledi.

Kahveci, Avustralya’da güçlü bir Türk lobisi ve “Kıbrıslı” soydaşları bulunduğunu belirtti ve Avustralya’nın konumu itibarıyla uzakdoğu ülkeleriyle iyi ilişkileri olduğunu ve Avustralya’yı göz ardı etmemenin önemli olduğunu ifade etti. Kahveci, daha önce KKTC’de gıda ile ilgili yaptırım yapma düşüncesinde olduğunu, buna yönelik bir araştırma yaptığını belirtti ve altyapıyı oluşturabilmeleri halinde “Kıbrıs”ta güzel bir turizm yatırımı yapabileceklerini, bu yöndeki görüşmelere yakın zamanda başlayabileceklerini söyledi.

Cumhuriyet Meclisi Başkanı Fatma Ekenoğlu’nun daveti üzerine KKTC’ye gelen Almanya Yeşiller Partisi Eşbaşkanı ve Alman Federal Parlamentosu Milletvekili Claudia Roth ve beraberindeki heyet dün sabah adadan ayrıldı.

Ayrılmadan önce basına açıklamada bulunan Roth, Avrupa’da tüm gözlerin bugün yapılacak Talat-Hristofyas görüşmesinde olduğunu, ne olacağının merakla beklendiğini belirterek, bugünkü görüşmede fırsat penceresinin açılacağı konusunda iyimser olduğunu söyledi.

Roth, adada çözüm olması yönündeki yapıcı desteklerinin süreceğini vurguladı.