Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat, AA'ya verdiği demeçte Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik başlayan son süreç çerçevesinde bu yıl sonuna kadar çözüm bulunacağına dair umutlu olduğunu söyledi.

Son süreçten eskiye kıyasla daha umutlu olduğunu belirten Talat, eski Rum lider Tasos Papadopulos'un tavrının Kıbrıs sorununda herhangi bir ilerlemeye izin vermediğini, Papadopulos'un müzakereye dahi yanaşmadığını hatırlattı.

“Şimdi durum öyle değil. Ama unutmamak lazım Sayın Hristofyas eskiyi de omuzlarında taşıyor” diyen Talat, bunun birçok nedeni olduğunu, Rum toplumu içinde “Annan planının şeytanlaştırılması” döneminde çok iyi hazırlık yapmak gibi birçok metodun ilkeselleştiğini, Hristofyas'ın seçim kampanyasını bu ilkeleri öne çıkartarak yürüttüğünü, aynı zamanda Papadopulos'un partisi ile ortak olduğunu ve dolayısıyla onun da desteğini almak durumunda olduğunu kaydetti.

Talat, bu nedenlerden ötürü, daha önce başlatmayı planladıkları tam teşekküllü müzakerelerin hala başlayamadığını söyleyerek, bugünkü görüşmede bu süreci artık başlatacaklarını belirtti. Tam teşekküllü müzakerelerin “gerçek müzakereler” anlamına geleceğini ifade eden Talat, müzakerelerin yöntemini henüz belirlemediklerini, bunun ya bugün ya da müzakerelerin başında belli olacağını kaydetti. Talat, yönteme ilişkin kendi öngörüsünün, konuları bir sistematik içinde adım adım ele almak, anlaşılan konuları bir tarafa, anlaşılmayanları diğer tarafa koymak ve bilgi ihtiyacı olduğunda çalışma gruplarına görev vermek şeklinde olduğunu bildirdi.

Cumhurbaşkanı Talat, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bunun da makul bir süre olması lazım. Tam teşekküllü olmasının anlamı, bütün konuları bütün unsurlarıyla ele alacağız demektir. Hedefimiz erken zamanda çözüme ulaşmak. Aylarca, yıllarca sürecek bir görüşmeden söz etmiyorum. Ben 2008 yılı sonuna kadar bunun yetişebileceğini düşünüyorum. Çünkü eylül, ekim, kasım, aralık; 4 ay var. Annan planı 1,5 ay müzakere edildi. Dolayısıyla bu zaman yetebilir, eğer olmazsa biraz daha uzar. Ama sonuçta Kıbrıs sorununu kısa zamanda çözmek temel hedefimiz olmak zorundadır.”

Talat, Türkiye'deki iç siyasi gelişmelerin bu takvime muhtemel etkileri konusunda da Türkiye'de olan her şeyin kendilerini etkileyeceğini belirterek, çünkü kendilerini tam anlamıyla destekleyen tek ülkenin Türkiye olduğunu hatırlattı.

Talat, Başbakan Erdoğan'ın son KKTC ziyaretini de değerlendirerek, Erdoğan'ın verdiği “Kıbrıs'ın Türkiye için bir milli dava olduğu ve Türkiye'nin her zaman, siyasi istikrarsızlık olabilecek bir durumda bile Kıbrıs Türklerinin yanında olduğu” mesajlarının önemine dikkat çekti.

Cumhurbaşkanı Talat, Rum lider Hristofyas ile tek egemenlik konusunda vardıkları uzlaşma ile ilgili olarak şöyle konuştu:

“Bu ortak egemenliktir. İki tarafın eşit katılımıyla ve her bir kurucu devletin kendi yetkileri dahilindeki fonksiyonlarını egemen olarak yürüttükleri bir egemenliktir. İşte bu nedenle biz tek egemenliği prensip olarak kabul ettik. Uygulaması ve ayrıntılarını tam teşekküllü müzakerelerde görüşeceğiz.”

Talat, bir başka soru üzerine de Hristofyas'la varacakları olası bir çözümün Annan planı gibi yine referanduma götürüleceğini belirterek, bunun BM'nin en temel ilkelerinden biri olduğunu kaydetti.

Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ile Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas, bugün saat 11.00’de biraraya geliyor. BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs’taki Özel Temsilcisi ve BM Misyon Şefi Taye-Brook Zerihoun’un BM kontrolündeki ara bölgede bulunan resmi konutunda yer alacak görüşmede 21 Mart Mutabakatı çerçevesinde oluşturulan çalışma grupları ile teknik komitelerin çalışmalarını son kez gözden geçirecek iki liderin, kapsamlı müzakerelerin başlama tarihini açıklaması ve bu tarihin Eylül ayı içinde bir gün olması bekleniyor.

Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Turgay Avcı, liderler arası görüşmelerin arifesinde Rum liderliğinin eski anlayışını sürdürdüğünü, bunu yapanların başında da Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas ve Dışişleri Bakanı Kipriyanu’nun geldiğini vurguladı.

Avcı yazılı açıklamasında, Rum yetkililerin süreci zora sokacak açıklamalar yapmaya devam ettiklerini ifade ederek, “Rum yönetimi nezdinde atanan bazı yeni büyükelçileri kabulü sırasında konuşan Hristofyas, yine Türkiye ile ilgili bildik asılsız suçlamaları sıralayarak çözümle ilgili zorlukların kaynağının Türkiye olduğunu iddia etmiştir” dedi.

Bugüne kadar hazırlanan en kapsamlı çözüm planı olan Annan Planı’na Türkiye tarafından verilen destek tüm dünya tarafından bilinirken ve Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın KKTC ziyaretinde çözüm yönünde yaptığı teşvik edici açıklamalar ortadayken Hristofyas’ın iddialarının düşündürücü olduğunu belirten Avcı, şunları kaydetti:

“Rum liderliği yeni bir sürecin arifesinde olunmasına rağmen eski anlayışını ısrarla sürdürmektedir. Örneğin Dışişleri Bakanı Kipriyanu, AB Komisyonu Genişlemeden Sorumlu Üyesi Olli Rehn ile geçtiğimiz günlerde yaptığı görüşmede, Mali Yardım Tüzüğü ile KKTC’ye yapılması öngörülen ve Rum engellemeleri nedeniyle ekonomik açıdan büyük oranda yararlılığını yitiren mali yardımın ‘yasallık’ ve ‘KKTC’nin seviyesini yükseltmesi’ gibi iyi bilinen Rum taktikleri ile yeniden bloke etmeye çalışmıştır.

Yarın (bugün) liderler arasında yapılması beklenen görüşmeden tam teşekküllü müzakereler için bir tarih açıklanmasını bekliyor ve sürecin kapsamlı ve adil bir çözümle nihayete kavuşturulması ümidimizi yineliyoruz. Tüm bunlar ışığında Rum liderliğini çözüme katkı sağlayacak bir yaklaşım sergilemeye ve bunun gerektirdiği sorumlulukla davranmaya davet ediyoruz.”

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Banı Ki-Moon’un Kıbrıs Özel Danışmanı Alexander Downer, Ada’ya ilk ziyaretini Pazar günü gerçekleştirecek.

Kıbrıs’taki Birleşmiş Milletler Barış Gücü (UNFICYP) Sözcüsü Jose Diaz’dan alınan bilgiye göre, Avustralyalı diplomat Downer, Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat ve Rum Yönetimi Başkanı Dimitris Hristofyas ile Salı günü ayrı ayrı görüşecek.

Güney Kıbrıs’ta Strovolo semtindeki kazılarda, bir Kıbrıslı Türk kaybın daha kemikleri bulundu. Derviş Mehmet isimli kişi için, 31 Temmuz’da Lefkoşa’da, cenaze töreni düzenlenecek.

22 Aralık 1963 gecesi, Kıbrıslı Türklerle Rumların birlikte yaşadığı Matyat köyünün EOKA askerlerince basılması ve Türklere ait evlerin yakılması nedeniyle köyde yaşayan diğer Türkler gibi ailesiyle birlikte komşu Türk köyü Kotçat köyüne sığınan Derviş Mehmet, 23 Ağustos akşamı Lefkoşa’ya gitmek üzere yola çıkmış ve bir daha geri dönmemişti.